Vooroordelen tegen O.S.S. Onbekend maakt onbemind?

Vooroordelen tegen open-source software

Door het onvoldoende onderkennen van de voordelen van open-source software laat het Nederlandse bedrijfsleven op dit moment kansen liggen op het gebied van innovatie.

Aan de aanbodzijde bestaat over het algemeen voldoende kennis over OSS. De meeste grote hardware fabrikanten en leveranciers hebben een OSS businessline ingericht, OSS bedrijven richten verenigingen op, diverse softwareleveranciers maken hun applicaties geschikt voor OSS. In de vakpers wordt regelmatig aandacht besteed aan OSS (bijv. Bits & Bites, Computable, Automatiseringsgids). De technici zijn dus goed op de hoogte van het fenomeen open-source software. Dat geldt echter in veel mindere mate voor het management in MKB en de publieke sectoren, juist die groepen die het meeste profijt kunnen hebben van OSS. Het gevaar bestaat dat het Nederlandse bedrijfsleven daardoor onvoldoende inspeelt op de kansen, waardoor een achterstand dreigt t.o.v. het buitenland.

Open-source software is een technologie die door haar sterk innoverende karakter moeilijkheden kan ondervinden bij de integratie binnen traditionele industriële processen. Met name voorlichting is van belang om acceptatie van deze nieuwe technieken te kunnen realiseren.

• Gevoelsdrempels die een bredere acceptatie van open-source software in de weg staan en die door een goede communicatie en bredere informatieverstrekking bestreden kunnen worden.

Ontbreken van juridische aansprakelijkheid.

Dit is een irrationele drempel. Terwijl bijna alle proprietary software is voorzien van een uitgebreide verklaring van niet-aansprakelijkheid wordt dit bij het gebruik van OSS als een drempel ervaren.

Ontbreken van ondersteuning.

Ook dit is geen rationele drempel. Vaak bestaan er rond grotere pakketten grote gemeenschappen op het Internet die met ongekende snelheid vragen beantwoorden en bugfixes leveren. Daarnaast worden steeds meer bedrijven actief die omzet genereren uit het bieden van support op OSS. Door de beschikbaarheid van de broncode kunnen verschillende bedrijven support op hetzelfde product bieden, zodat daarbij een grotere keus is dan bij proprietary software, wat de kwaliteit van de dienstverlening aanmerkelijk ten goede komt en marktwerking stimuleert.

Ontbreken van continuïteit.

Alweer een irrationele drempel. Door de publieke beschikbaarheid van de code blijft het altijd mogelijk om onderhoud te verrichten en oude bestandsformaten te gebruiken. Vergelijk dit met de pijnlijke ontdekking die veel bedrijven deden dat hun archieven van Word Perfect 4.2 bestanden van rond 1990 nauwelijks meer toegankelijk zijn met latere versies van andere software. Een recente ontwikkeling op het gebied van proprietary software geeft duidelijk aan dat niet open-source softwarefabrikanten radicaal willen breken met de garantie op continuïteit door de gebruikers te verplichten oude versies door nieuwe te vervangen.

De moeilijkheidsgraad.

Omdat OSS van oorsprong vooral technische gebruikers kende, werden vooral technische toepassingen aangeboden. Daarmee hangt ook het gebruikersprofiel samen: technische toepassingen worden vaak gebruikt door technische mensen. Het toepassingsgebied van OSS maakt de afgelopen jaren echter een kentering door; ondersteuning van alle kantoor- en huishoudelijke processen is beschikbaar. Hierdoor hebben grote groepen niet-technische gebruikers invloed verworven over de software. Het bedieningsgemak is daardoor toegenomen. Overigens is het negatieve imago op dit terrein nog niet geheel weggenomen.

Gebrek aan applicaties.

Ook hier geldt dat als gevolg van het technische publiek van het verleden, typische kantoor en huis-tuin-en-keuken toepassingen tot voor kort niet ondersteund werden. Sinds enkele jaren, mede dankzij ondersteuning vanuit de industrie, is deze achterstand meer dan ingelopen. Ook worden veel niet open-source toepassingen sinds enige tijd verkocht voor open-source platformen. Er is een onderkend gebrek aan open-source applicaties op het gebied van toepassingen van monopolistische organisaties. Zo is het bijvoorbeeld onmogelijk om girotel of andere thuisbankierapplicaties te krijgen voor OSS besturingssystemen. Ook de belastingdiskette werkt alleen in monopolieland. Hier ligt een belangrijke voorbeeld- en voorlichtingsfunctie voor de overheid.

Gebrek aan opleidingen.

Op universiteiten en hogescholen is het gebruik en de ontwikkeling van OSS al wijdverbreid. De Nederlandse opleidingen zijn zelfs bijzonder goed vertegenwoordigd in de OSS gemeenschap (Python/CWI, TCPWrappers ed./TUE, SWIProlog/UvA, het ICCE van de RuG). Hierdoor zijn veel studenten al verregaand in deze materie geschoold. De opleidingen voor het bedrijfsleven beginnen echter pas sinds kort op te komen. De verwachting is dat de OSS opleidingen markt de markt voor OSS software nauw zal volgen.

Gebrek aan veiligheid.

Deze drempel is volkomen irrationeel. In het vakgebied is het al jaren bekend dat de enige manier om veilige software te maken erin bestaat om deze aan zoveel mogelijk kritische blikken te onderwerpen, en dat is precies de OSS ontwikkelmethode. De pijnlijkste missers op het gebied van computerbeveiliging worden keer op keer begaan vanuit de valse premisse dat `security by obscurity' brengt. Linux is alom als allerveiligste OSS besturingssysteem erkend, terwijl het in het vakgebied als verregaande onbekwaamheid wordt gezien om een publiek toegankelijke internetserver met het besturingssysteem uit te rusten dat in de kantooromgeving de markt domineert.